ფარმაკოლოგია 2025 შუალედური ! 2 სემ.

1. რომელი მცენარის ალკალოიდია მორფინი?

2. ოპიოიდებს მედიცინაში იყენებენ შემდეგი წამლის ფორმების სახით:

3. რა სხვაობაა ოპიოიდებს და ოპიატებს შორის?

4. რატომ ექვემდებარება ნარკოტიკული ანალგეზიური საშუალებების მიმოქცევა მკაცრ კონტროლს სახელმწიფოს მხრიდან?

5. რომელი მცენარის ალკალოიდია კოკაინი?

6. ეს ნარკოტიკული ანალგეტიკი, მორფინისგან განსხვავებით, ნაკლებად მოქმედებს სუნთქვის ცენტრზე, აქვს ძლიერი ანალგეზიური ეფექტი, ხელს უწყობს საშვილოსნოს შეკუმშვას და მას იყენებენ მშობიარობის დროს (გაუტკივარების მიზნით). რომელ მათგანზეა საუბარი?

7. რატომ უვითარდებათ ვირთაგვებს კუდის ერექცია ოპიოიდების ინექციის შემდეგ

8. ტრამადოლი ფარმაკოლოგიური აქტივობით (ნარკოგენური პოტენციალით) მორფინზე 5-ჯერ სუსტია, მაგრამ მისგან განსხვავებით, თერაპიული დოზით მიღებისას

9. ერთჯერადად, 100 მგ ტრამადოლის პერორალურად მიღებისას (ონკოპაციენტებში მაღალი ინტენსივობის ტკივილის პროფილაქტიკის მიზნით), ფარმაკოლოგიური ეფექტი განვითარდება 20-30 წუთში და გაგრძელდება

10. მორფინის გამოყენების ფონზე განვითარებული კონვულსიების კუპირებას, ეფექტურად მოახ- დენს:

11. რატომ არ შეიძლება მორფინის და სხვა ოპიოიდების გამოყენება თავის ტვინის მძიმე დაზიანების დროს?

12. ქვემოთ ჩამოთვლილი ნარკოტიკული ანალგეზიური საშუალებებიდან, რომელი მათგანი წარმო- ადგენს ოპიოიდური რეცეპტორების აგონისტ–ანტაგონისტს

13. ღვიძლის კოლიკის დროს, ტკივილს ეფექტურად მოხსნის

14. მწვავე პანკრეატიტის დროს, ტკივილის კუპირების მიზნით, მონორეჟიმში მორფინის გამოყენება უხეში შეცდომაა, რადგან

15. ნარკოტიკული ანალგეტიკებით ინტოქსიკაციისას:

16. აღნიშნეთ ყველაზე სუსტი ფარმაკოლოგიური ეფექტის მქონე ნარკოტიკული ანალგეზიური

17. ბუპრენორფინს (Subutex) იყენებენ როგორც პერორალურად, ასევე სუბლინგვალურად. T1/2 – 5 სთ, ანალგეზიის ხანგრძლივობა არის 6 სთ. ის ნაკლებად თრგუნავს სუნთქვის ცენტრს და აგონისტებისგან განსხვავებით, დამოკიდებულება ვითარდება უფრო იშვიათად. ბუპრენორ- ფინი არის μ–რეცეპტორების აგონისტი და κ– რეცეპტორების ანტაგონისტი. ამ პრეპარატით ინტოქსიკაციისას, ოპიატების სელექტიური ანტაგონისტი ნალოქსონი არაეფექტურია, ამიტომ სუნთქვის ცენტრის დათრგუნვის შემთხვევაში, აუცილებელი იქნება:

18. აღნიშნეთ ყველაზე ძლიერი ფარმაკოლოგიური ეფექტის მქონე ნარკოტიკული ანალგეზიური საშუალება

19. რომელი სამკურნალო საშუალება იწვევს ოპიოიდური ტოქსიდრომის (ანალგეზია, ძილიანობა, სუნთქვის ცენტრის დათრგუნვა, ბრადიკარდია, ჰიპოტენზია) იმიტაციას?

20. აღნიშნეთ ნარკოტიკული ანალგეტიკი, რომელიც ნაკლებად იწვევს ეიფორიას და შესაბამისად, ფსიქიკური დამოკიდებულების განვითარებას. ამ მედიკამენტს, ხანგრძლივი ნახევრადდაშლის პერიოდის გამო, ინტენსიურად იყენებენ ნარკოლოდამოკიდებულების სამკურნალოდ

21. ხასიათდება თუ არა ოპიოიდური ანალგეზიური საშუალება – მორფინი ტერატოგენური მოქმედე- ბით?

22. ოპიოიდური რეცეპტორების აგონისტ–ანტაგონისტების გვერდითი ეფექტებიდან, ყველაზე ხში- რად ვღებულობთ:

23. როგორ მოქმედებს მორფინი მშობიარობის აქტზე?

24. ორსულს (ორსულობის III ტრიმესტრი), ავტოავარიის შედეგად აღენიშნება ბარძაყის ძვლის ღია მოტეხილობა. მაღალია ტრავმული შოკის განვითარების ალბათობა (მდგომარეობა კრიტიკულია). რომელ ანალგეზიურ საშუალებას მიანიჭებს უპირატესობას სასწრაფო დახმარების ექიმი?

25. ნარკოტიკული ანალგეზიური საშუალებები ყოველთვის იწვევენ მიოზს. ვითარდება თუ არა, ამ გვერდითი ეფექტის მიმართ ტოლერანტობა, ოპიატების ხანგრძლივად გამოყენებისას?

26. ოპიოიდების ორგანიზმში შეყვანის შემდეგ, განივზოლიანი კუნთების ტონუსი

27. ნარკოტიკული ანალგეტიკების ჭარბი დოზით გამოყენებისას, პაციენტების 50%–ს შესაძლოა გა- ნუვითარდეს ფილტვების არაკარდიოგენური შეშუპება (ნალოქსონის გამოყენება მდგომარეობას დაამძიმებს). რა უდევს საფუძვლად ამ პროცესს?

28. რა სახის ღონისძიებები უნდა გატარდეს, თუ ოპიოიდების დიდი დოზით მიღების შემდეგ, განვი- თარდა ფილტვების არაკარდიოგენური შეშუპება

29. როგორ შეგვყავს ნალოქსონი (ნარკანი) ორგანიზმში

30. აღნიშნეთ ოპიოიდური რეცეპტორების ხანგრძლივი მოქმედების ანტაგონისტები – ბლოკატო- რები:

31. რატომ არის კლოფელინი ეფექტური, ოპიოიდების მიღების შეწყვეტის ფონზე განვითარებული აბსტინენციის სინდრომის დროს?

32. ამ ოპიოიდის სინთეზი ხორციელდება მორფინის აცეტილირების გზით და თავის დროზე შეიქ- მნა მორფინიზმის სამკურნალოდ, მაგრამ როგორც აღმოჩნდა, მის მიმართ გაცილებით სწრაფად ვითარდებოდა დამოკიდებულება. რომელ ნარკოტიკზეა საუბარი?

33. განვითარდება თუ არა, წამლისადმი ფიზიკური და ფსიქიკური დამოკიდებულება ნარკოტიკული ანალგეტიკის (მაგალითად, ფენტანილის) ორგანიზმში ერთჯერადად შეყვანისას?

34. კომატოზურ მგომარეობაში მყოფ პაციენტს (გამოხატულია მიოზი და ბრადიპნოე), რომელმაც სავარაუდოდ, პერორალურად 1 საათის წინ მიიღო ნარკოტიკული საშუალება, რეანიმატოლოგმა ინტრავენურად გაუკეთა პრეპარატი – ნარკანი (ნალოქსონი) ჯამური დოზით 10 მგ, მაგრამ კლი- ნიკური სურათი არ შეცვლილა. რატომ?

35. როგორია ნალმეფენის დანიშვნის ძირითადი ჩვენებები?

36. რამდენად მძიმეა პაციენტის მდგომარეობა ტრავმული შოკის შეფასებისას, თუ ალგოვერის ინდექსი აღემატება 3-ს

37. თუ ჰეროინით გამოწვეული ნარკოტიკული თრობის ქვეშ მყოფ პირს, გავუკეთებთ ნალოქსონს

38. ინსულტის ფარმაკოთერაპიის ძირითად სამიზნეს წარმოადგენს სწორედ იშემიური პენუმბრა (ნა- ხევარჩრდილი). იშემიური პენუმბრა თავის ტვინის ის უბანია, დაქვეითებული პერფუზიით, რომლის გადარჩენა შესაძლებელია ინსულტის სიმპტომების განვითარების შემდეგაც კი. რატომ იყენებენ ნევროპათოლოგები ინსულტის დროს ნალმე

39. Body packers (ინგლ. to pack – შეფუთვა) ის ადამიანია (ნარკოკურიერია), რომელსაც კონტრაბან- დული ჰეროინი გადააქვს ძირითადად კუჭით. ჰეროინს ათავსებენ სპეციალურ კონტეინერებში და შემდეგ, ამ კონტეინერებს ყლაპავენ. კონტეინერი მდგრადი უნდა იყოს კუჭის და ნაწლავის წვენის მიმართ. ამ გზით ახდენენ 200-400 გ ჰეროინის ტრანსპორტირებას. თუ კონტეინერის ჰერ- მეტულობა დაირღვევა, განვითარდება ელვისებური სიკვდილი. ცალკე კატეგორიას წარმოადგენს – Body stuffers (ინგლ. to stuff – ამოვსება). სად მალავენ სტაფერები ნარკოტიკულ ნივთიერებებს საბაჟო შემოწმების დაწყებამდე?

40. ტკივილი განიმარტება, როგორც ნაწილობრივ სუბიექტური, არასასიამოვნო, სენსორული და ფსიქო–ემოციური მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია ორგანიზმში მიმდინარე პათოლოგი- ური პროცესებით. შეუძლია თუ არა პლაცებო პრეპარატს, ტკივილის შემსუბუქება?

41. ფაქტორს, რომელიც იწვევს ანთებით პროცესს ეწოდება

42. რომელ სამკურნალო საშუალებებს აქვთ მკვეთრად გამოხატული ანტიფლოგისტიკური ეფექტი?

43. ბავშვებში, სიცხის დამწევ საშუალებად, დასაშვებია შემდეგი არასტეროიდული ანთების საწინა- აღმდეგო პრეპარატების გამოყენება:

44. ქვემოთ ჩამოთვლილი არანარკოტიკული ანალგეტიკებიდან, ამ პრეპარატს ნაკლებად აქვს გამოხატული პერიფერიული ანთების საწინააღმდეგო ეფექტი, ამიტომ მისი გამოყენება ორ- სულებში, სხეულის მომატებული ტემპერატურის კორექციის მიზნით, დასაშვებია (ერთჯე- რადად). აღნიშნეთ ეს პრეპარატი.

45. პარაცეტამოლის ერთ-ერთ ქიმიურად აქტიურ და მაღალტოქსიკურ მეტაბოლიტს წარმოად- გენს N–აცეტილბენზოქინონიმინი. მისი ინაქტივაცია ორგანიზმში ხორციელდება კონიუგა- ციის გზით (გლუტათიონის თიოლური ჯგუფების მეშვეობით). თუ ღვიძლში სხვადასხვა მიზეზებით შემცირებულია გლუტათიონის რაოდენობა, მაშინ N–აცეტილბენზოქინონიმინი აზიანებს უჯრედების მაკრომოლეკულებს და იწვევს ღვიძლის ნეკროზს. აღსანიშნავია, რომ ღვიძლის უკმარისობა ვითარდება ინტოქსიკაციიდან 2-7 დღის შემდეგ და მკურნალობის გარეშე შედეგი იქნება ფატალური. რომელი პრეპარატების მეშვეობით არის შესაძლებელი, ორგანიზმში გლუტათიონის ბიოსინთეზის გაძლიერება და მულტიორგანული უკმარისო- ბის თავიდან აცილება?

46. აცეტილცისტეინი, პარაცეტამოლით ინტოქსიკაციის დროს, ორგანიზმში, ძირითადად შეჰყავთ ინტრავენურად. როგორი სახის გართულებებია მოსალოდნელი ამ დროს?

47. ბარალგინის ერთჯერადი დოზა (ინტრავენური ინექციისას) არ უნდა აღემატებოდეს 2 მლ- ს და თანაც პრეპარატი შეჰყავთ საკმაოდ ნელა (1 მლ/წთ სიჩქარით), წნევის, პულსის და სუნთქვის კონტროლის ქვეშ. როგორია ბარალგინის სადღეღამისო დოზა, თუ იგეგმება მისი კუნთში შეყვანა?

48. რომელი ჯგუფის პრეპარატებით არის შესაძლებელი ბოტალის სადინრის დახურვა პოსტნა- ტალურ პერიოდში და რაში მდგომარეობს მათი მოქმედების მექანიზმი?

49. პოსტნატალურ პერიოდში, ბოტალის სადინრის ობლიტერაცია მთავრდება მე 6 8, ზოგჯერ მე 11 კვირაზე. რამდენ ხანში ხდება ოვალური ხვრელის შეხორცება?

50. რომელი არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატი არ ინიშნება ბავშვებში რეის სინდრომის (თავის ტვინის ციტოტოქსიკური შეშუპების) განვითარების მაღალი ალბათობის გამო?

51. არანარკოტიკული ანალგეტიკების ულცეროგენური ეფექტის შემცირების მიზნით, რაციონალუ- რია მკურნალობის სქემაში შემდეგი პრეპარატების ჩართვა

52. როგორი სქემით ხორციელდება მოვალისის (აბები) დოზირება?

53. მწვავე რესპირატორული ვირუსული ინფექციის პირობებში, 6 წლის ბავშვს აღენიშნება სხეულის მომატებული ტემპერატურა - 400C. ტემპერატურის კორექცია ვერ ხერხდება მედიკამენტების მეშვეობით (ეფერალგანის სანთელი, ანალგინის საინექციო ხსნარი, ნუროფენის სიროფი) და არსებობს ფებრილური კონვულსიების განვითარების მაღალი ალბათობა. როგორი უნდა იყოს მოქმედების ტაქტიკა?

54. დიკლოფენაკის რომელ წამლის ფორმას მიანიჭებს უპირატესობას ექიმი (მუხლის სახსარში მიმდინარე ანთებით პროცესზე ზემოქმედების მიზნით), თუ პაციენტს აქვს კუჭის წყლულოვანი დაავადება?

55. არანარკოტიკული ანალგეზიური საშუალებები (მაგ., დიკლოფენაკი, ტენოქსიკამი და ა.შ.) არტერიული თრომბოზების (მიოკარდიუმის ინფარქტის, ინსულტის) განვითარების ალბათობას რისკ-ჯგუფებში (არტერიული ჰიპერტენზია, შაქრიანი დიაბეტი, ჰიპერლიპიდემია), მნიშვნელოვნად:

56. დიურეტიკები გულის ქრონიკული უკმარისობის დროს ეფექტურად ამცირებენ

57. გულის ქრონიკული უკმარისობის ყველაზე მნიშვნელოვან სიმპტომად (40 წელს გადაცილებულ პაციენტებში) ითვლება

58. მიტრალური სარქვლის სტენოზი იწვევს წნევის მომატებას

59. ქვემოთ ჩამოთვლილი მიზეზებიდან, რომელი იწვევს ყველაზე ხშირად შეუქცევადი ხასიათის დილატაციურ კარდიომიოპათიებს

60. ყველაზე ხშირად, პარადოქსული პულსის (Pulsus paradoxus) არსებობა მიგვითითებს

61. მძიმე ხარისხის აორტალურ უკმარისობაზე მიგვითითებს

62. რატომ ძლიერდება დიურეზი საგულე გლიკოზიდების გამოყენებისას გულის ქრონიკული უკმარისობის დროს?

63. რომელი ფერმენტის ბლოკირებას იწვევენ საგულე გლიკოზიდები?

64. როგორი სიმპტომოკომპლექსი ვითარდება საგულე გლიკოზიდებით გამოწვეული ინტოქსიკაციისას?

65. როგორ მოქმედებენ საგულე გლიკოზიდები არტერიებზე და ვენებზე (პერიფერიულ სისხლის მიმოქცევაზე)

66. საგულე გლიკოზიდებით გამოწვეული ინტოქსიკაციის ადრეულ გამოვლინებას წარმოადგენს

67. საგულე გლიკოზიდების ანტიარითმიულ ეფექტს იყენებენ გულის რითმის შემდეგი სახის დარღვევების დროს:

68. ქვემოთ ჩამოთვლილი პრეპარატებიდან, რომელი მიეკუთვნება სწრაფი და ხანმოკლე მოქმედების, პოლარულ ჰიდროფილურ საგულე გლიკოზიდებს?

69. დიგოქსინის პერორალურად მიღებისას ფარმაკოლოგიური ეფექტი ვითარდება:

70. სტროფანტინი K

71. საგულე გლიკოზიდების კარდიოტოქსიკური ეფექტი ძლიერდება შემდეგი პრეპარატების გამოყენების ფონზე:

72. რომელ შარდმდენებთან ერთად არის რაციონალური საგულე გლიკოზიდების გამოყენება (გაითვალისწინეთ ის, რომ საგულე გლიკოზიდების ტოქსიკური ზემოქმედება ორგანიზმზე ძლიერდება ჰიპოკალიემიის ფონზე)

73. დობუტამინის გვერდითი ეფექტებიდან, შესაძლოა განვითარდეს

74. ეს პრეპარატი მიეკუთვნება კარდიოტონურ საშუალებებს. თერაპიულ დოზით გამოყენებისას აფართოვებს მეზენტერალურ და თირკმლის სისხლძარღვებს, აუმჯობესებს პერფუზიას, ინიშნება კარდიოგენური შოკის დროს და შეუძლია გამოიწვიოს არითმიები. რომელ მათგანზეა საუბარი?

75. კარდიოგენური შოკის დროს, ოპტიმალური ფარმაკოლოგიური ეფექტის მისაღებად დობუტამინი და დოფამინი ორგანიზმში შეჰყავთ

76. სინუსური ტაქიკარდიისას გულისცემის სიხშირე (თანაბარი ინტერვალით) მოსვენებულ მდგომარეობაშიც კი ზოგჯერ აღემატება 100 შეკუმშვას წუთში. აღნიშნეთ სინუსური ტაქიკარდიის გამომწვევი მიზეზები:

77. რომელ ფაზაზე მოქმედებენ უარყოფითი ინოტროპული ეფექტის მქონე I კლასის ანტიარითმიული საშუალებები: ქინიდინი, პროკაინამიდი და დიზოპირამიდი?

78. თრომბის დაშლის ან კორონარული ანგიოსპაზმის მოხსნის შემდეგ, იშემიურ კერაში სისხლის მიმოქცევის აღდგენა შესაძლოა გახდეს რეპერფუზიული სინდრომის განვითარების მიზეზი (განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც იშემია გრძელდება 20 40 წთ ს). რა აზიანებს ამ დროს მიოკარდიუმს?

79. სინოატრიალურ კვანძში იმპულსების გენერაციის შეჩერება 10 20 წამით იწვევს ცნობიერების დაკარგვას და კონვულსიების განვითარებას, რაც განპირობებულია თავის ტვინის იშემიით. რომელ სინდრომზეა საუბარი?

80. მექსილეტინის (Ritalmex) დანიშვნის ძირითადი ჩვენებებია:

81. მიუთითეთ ანტიარითმიული საშუალებები, რომლებსაც ეფექტურად იყენებენ პარკუჭების ფიბრილაციის პროფილაქტიკის და მკურნალობის მიზნით:

82. წინაგულების პაროქსიზმული ფიბრილაცია (მედიკამენტური ჩარევის გარეშე) საშუალოდ გრძელდება

83. რითმის აღდგენის მიზნით იგეგმება კარდიოვერსიის განხორციელება, მაშინ პაციენტს 3 კვირით ადრე ვაძლევთ არაპირდაპირი მოქმედების ანტიკოაგულანტებს (მაგ., ვარფარინს) კომბინაციაში პირდაპირი მოქმედების ანტიკოაგულანტთან ერთად (მაგ., ენოქსაპარინთან ერთად პირველი 3 დღის განმავლობაში). რა სახის გართულებებს მივიღებთ, თუ კარდიოვერსიას გამოვიყენებთ ანტიკოაგულანტების გარეშე?

84. კარდიოვერსიის განხორციელების შემდეგ, ანტიკოაგულაციური თერაპია უნდა გაგრძელდეს, მინიმუმ

85. თუ ექოკარდიოგრაფიული კვლევისას, მარცხენა წინაგულში დაფიქსირდა თრომბი, მაშინ კარდიოვერსიას

86. როდესაც წინაგულების ფიბრილაციისას დარღვეულია ჰემოდინამიკა და/ან შემცირებულია მარცხენა პარკუჭიდან სისხლის გამოტყორცნის ფრაქცია, ანტიარითმიული საშუალებებიდან უპირატესობას მივანიჭებთ

87. იწვევს თუ არა ლიდოკაინი ატრიოვენტრიკულურ ბლოკადას?

88. პოლიტოპური ჯგუფური ექსტრასისტოლების კუპირება (პოსტინფარქტულ პერიოდში) ვერ მოხერხდა ლიდოკაინით. რომელი ანტიარითმიული საშუალება უნდა გამოვიყენოთ პარკუჭების ფიბრილაციის თავიდან აცილების მიზნით?

89. რომელი პრეპარატი უნდა გამოვიყენოთ –ადრენობლოკატორებით გამოწვეული ინტოქსიკაციისას, დადებითი ინოტროპული ეფექტის მისაღებად?

90. ამ პრეპარატის ეფექტურობა წინაგულების ფიბრილაციის დროს (დოზით 0,125 მგ/კგ ინტრავენურად ნელ-ნელა კარდიომონიტორინგის პირობებში) არ ჩამოუვარდება ელექტროკარდიოვერსიის ეფექტურობას. რომელ პრეპარატზეა საუბარი?